Extern kapitaal in de diergeneeskunde: 2018, jaar van verandering?

Rationale

Als je vandaag op Google afbeeldingen bij de term “dierenarts” zoekt dan krijg je gegarandeerd dierenartsen te zien die bezig zijn met gezelschapsdieren. Het is lang scrollen alvorens je bv. een dierenarts actief in het slachthuis tegenkomt.

Dierenarts Google

Dat leert ons dat de gemiddelde man of vrouw in de straat, samen met Google, denkt (of wil denken) dat dierenartsen (alleen) bezig zijn met honden en katten. Niks is uiteraard minder waar. Dierenartsen zijn bezig met diergezondheid (honden en katten maar uiteraard ook nutsdieren, exotische dieren … ), met dierenwelzijn (in het slachthuis, in de dagdagelijkse praktijk, denk maar aan de zogenaamde contractdierenartsen die toezien op het dierenwelzijn in kennels, catteries, pensions, asielen), met volksgezondheid en voedselveiligheid (bewaking van zoönosen, correct gebruik van antibiotica, de “vleeskeuring”, …). Dat de gemiddelde burger dat niet of te weinig weet, heeft veel te maken met een gebrek aan profilering van de dierenartsen, misschien zelfs met een (totaal misplaatst) gebrek aan fierheid over het diploma en het brede takenpakket.

Het gemiddelde businessmodel van de Belgische dierenartsen is al jaren gebaseerd op het genereren van inkomsten, uiteraard, via de courante diergeneeskundige diensten, aangevuld met inkomsten uit de verkoop van diergeneesmiddelen  (vooral nutsdieren) en diervoeders (vooral gezelschapsdieren). Ook officieel werk voor de overheid is voor sommige dierenartsen een bron van inkomsten (dierenartsen met opdracht, veel te lage vacaties) terwijl taken ten dienste van de maatschappij (waken over dierenwelzijn, antibioticagebruik registreren voor de klanten …) onbetaald blijven. Een (deftig) loon genereren vandaag moet vooral gebeuren door het kloppen van lange dagen. Dierenartsen die al enkele jaren, vaak alleen, hard werken, vragen zich vaker dan vroeger luidop af of het sop de kool wel waard is en hoe het verder moet, al zeker als er geen opvolger is, of als een potentiële opvolger ook twijfelt of instappen wel verstandig is. Er zijn namelijk nog zoveel andere zaken die je met een diploma diergeneeskunde kan doen, toch?

Tel daar de uitdagingen bij die het traditionele businessmodel onder druk zetten (illegale uitoefening van de diergeneeskunde, uitholling van de diergeneeskundige taken, technologische ontwikkelingen en digitale disruptie, internetverkoop van geneesmiddelen en voeding, titersessies, de mix van plethora en tekort aan jonge collega’s, de kloof tussen jonge en oudere dierenartsen wat betreft het verwachtingspatroon bij samenwerken, amateuristische belangenverdediging ….) en je vraagt je af of er geen nood is aan (r)evolutie. Die zou, deels, kunnen komen van extern kapitaal (private equity) dat via investeringsmaatschappijen in de Belgische diergeneeskunde (gezelschapsdieren) wordt geïnjecteerd.

Vandaag niet mogelijk

Vandaag echter is het niet mogelijk dat extern kapitaal in de diergeneeskunde terecht komt en wel omwille van de vele wettelijke en deontologische bepalingen die de dierenartsen dwingen onafhankelijk en onpartijdig1 te werken. Trouwens, misschien is onafhankelijk en onpartijdig werken ook mogelijk  als de baas een niet-dierenarts is (ook al kan die niet aangesproken worden door de Orde, de dierenartsen zelf wel). Of misschien is onafhankelijk en onpartijdig werken niet meer dan een illusie. Alleszins is de belangrijkste reden waarom extern kapitaal vandaag niet in de diergeneeskunde wordt toegelaten, de volgende bepaling uit de Code der Plichtenleer, editie 2015:

“Art. 25 Vennootschappen / associaties / samenwerkingen

De dierenartsen die zich wensen te associëren en/of een vennootschap wensen op te richten in het kader van de uitoefening van de diergeneeskunde moeten zich onderling verbinden met een geschreven contract, volgens de modaliteiten nader omschreven in bijlage 4. Alle geschreven contracten, alsmede eventuele akten van oprichting inhoudende de statuten en de reglementen van inwendige orde, dienen in de vorm van een ontwerp aan de Gewestelijke Raad te worden medegedeeld. Deze laatste onderzoekt of ze al dan niet in overeenstemming zijn met de diergeneeskundige plichtenleer, geeft er zijn goedkeuring aan of vordert dat passende wijzigingen worden aangebracht. Elke aanpassing of wijziging aan een eerder goedgekeurd contract dient aan dezelfde instantie voorafgaandelijk ter goedkeuring te worden medegedeeld.

Bijlage 4:

4.3 Daarenboven moeten de vennootschappen beantwoorden aan de volgende voorwaarden:

de naam mag niet monopoliserend zijn;

alle aandelen dienen op naam te zijn;

de aandelen kunnen slechts toebehoren of overgedragen worden aan dierenartsen die ingeschreven zijn op de lijst van de Orde, behoudens afwijking toegestaan door de Gewestelijke Raad;

de bestemming van de aandelen in geval van overlijden, uitsluiting of vertrek moet gespecificeerd worden;

de bestuursfuncties moeten door dierenartsen worden waargenomen.

Ook het oprichten van een diergeneeskundige vennootschap2 biedt geen soelaas want ook al kan 33% van de aandelen in handen zijn van niet-dierenartsen, dan nog zijn dat rechthebbenden (bv. de weduwe van een overleden dierenarts-vennoot van een diergeneeskundige rechtspersoon).

De bal ligt dus in het kamp van de Hoge Raad van de Orde der dierenartsen die kan beslissen de Code der Plichtenleer aan te passen, of, minder wenselijk, bij de Gewestelijke Raden die kunnen beslissen om af te wijken van de standaard deontologische bepaling. Of de huidige samenstelling van de Hoge Raad deze ingrijpende wijziging wil en zal doorvoeren, is mij niet duidelijk. Alleszins, en ik val in herhaling, kan het niet zo zijn dat 12 dierenartsen zonder grondig overleg met de achterban, deze beslissing nemen. Aan Nederlandstalige zijde werd recent een werkgroep opgericht wat alleen maar toegejuicht kan worden. Uiteraard is er een groot verschil tussen nutsdieren- en gezelschapsdierenpraktijken, zeker wat de rol in het bewaken van de volksgezondheid betreft, en daarmee zal rekening gehouden moeten worden. Het door de Nederlandstalige Gewestelijke Raad van de Orde geopperde idee om voor de nutsdierensector in te zetten op een doorgedreven (auto)controle systeem (GVP 2.0?) om daar een mouw aan te passen, staat me wel aan want hoe we het ook draaien of keren, als schakel in de voedselproductie moeten dierenartsen in de nutsdierensector accreditatie omarmen of ze zetten zichzelf op termijn buiten spel.

Gewenst

Er bestaan alleszins genoeg argumenten om de stap te zetten en extern kapitaal toe te laten. Vele dierenartsen, zeker de pas afgestudeerde (de zogenaamde millenials), zouden gelukkig zijn met een job die alleen draait rond de diergeneeskunde, zonder zorgen over boekhoudingen, financiën, administratie, personeelsbeleid, inkopen …

Foto 3 extern kapitaal 2017

Uiteraard zou het een shock betekenen voor vele gezelschapsdierenpraktijken maar het hoeft absoluut niet bedreigend te zijn. In landen waar extern kapitaal al langer in de diergeneeskunde aanwezig is en waarbij een deel van de praktijken behoort tot een zogenaamde “keten”, is nog steeds plaats voor onafhankelijke praktijken en klinieken. Het werken in een keten biedt voor dierenartsen, naast minder beslommeringen, nog meer de kans om te werken met state-of-the-art materiaal, om volop bij te scholen en te specialiseren, om tijd te maken voor gezin en hobby. Het zou ook mogelijkheden beiden voor de verzekeringssector, een evolutie die elke gezelschapsdierenpraktijk ten goede zou komen.

Los daarvan is het een ontwikkeling die niet tegen te houden valt. De bal is aan het rollen en her en der worden en werden ook bij ons al constructies opgezet om de geest van de bepalingen van de Code te omzeilen. Beter is het als groep goed na te denken, te overleggen, ook met de investeerders, en proactief te werk te gaan en een regeling uit te werken die controleerbaar en beheersbaar is.


1Wet op de uitoefening van de diergeneeskunde (28 augustus 1991)

Art. 17 §3 “Is verboden elke overeenkomst tussen dierenartsen of tussen een dierenarts en derden, tussen een diergeneeskundige rechtspersoon en derden, tussen een diergeneeskundige rechtspersoon en een of meerdere dierenartsen die aanleiding kan geven tot een belangenconflict”

Art.  14. “Zonder afbreuk te doen aan de wetten en de verordeningen, kan de dierenarts vrij de middelen kiezen die aangewend moeten worden hetzij voor het stellen van een diagnose, hetzij voor het instellen en het uitvoeren van de behandeling. Misbruiken van die vrijheid worden bestraft door de Raad van de Orde waartoe de dierenarts behoort”

Koninklijk besluit betreffende de erkenning van de dierenartsen (20 november 2009)

Art. 5 “… plaatsen de erkende dierenartsen en de erkende diergeneeskundige rechtspersonen zich niet, of laten ze zich niet plaatsen in een toestand van belangenconflicten”

Code der Plichtenleer, editie 2015

Art. 3 “De dierenarts moet de richtlijnen, de wetten, de besluiten en de verordeningen naleven, inzonderheid deze met betrekking tot de uitoefening van de diergeneeskunde, de volksgezondheid, de dierengezondheid, het dierenwelzijn, het milieu en de openbare orde.”

Art. 5 “De dierenarts moet zijn beroep uitoefenen in totale onafhankelijkheid en onpartijdigheid”

Art.19 “De verloning van de dierenarts mag niet afhangen van criteria die als gevolg hebben dat zijn onafhankelijkheid of de kwaliteit van zijn diergeneeskundige handelingen in het gedrang kan komen.”

Art. 23 “Het is de dierenarts verboden de uitoefening van de diergeneeskunde te cumuleren met een ander beroep dat een conflict kan veroorzaken met de regels van de deontologische Code of het algemeen belang. Elke activiteit die niet gerelateerd is aan de uitoefening van de diergeneeskunde moet gebeuren in lokalen gescheiden van deze die gereserveerd zijn voor de diergeneeskunde.”

Art. 30 “De dierenarts moet op een nauwgezette manier de door de bevoegde overheden toevertrouwde opdrachten uitvoeren waarbij hij belangenconflicten dient te vermijden.”

Bijlage 4.2 “In de overeenkomsten is iedere clausule verboden die:

de onafhankelijkheid of de beroepsverantwoordelijkheid van de dierenarts beperkt en commerciële uitoefening van de diergeneeskunde met zich mee kan brengen of enige  vorm van collusie.

Bijlage 5.1 “Contracten met derden: Onverminderd de naleving van de wettelijke bepalingen, dienen de volgende vermeldingen te worden opgenomen in het contract:

… een clausule die er borg voor staat dat de deontologische regels gerespecteerd worden en waarin de onafhankelijkheid van de dierenarts wordt verzekerd.

2 Wet tot Instelling van de Orde der Dierenartsen (19 december 1950)

Art. 2.

1. De Orde van Dierenartsen bestaat uit :

1° ieder natuurlijk persoon die een diploma, certificaat of andere titel bezit die toelaat om op het grondgebied de diergeneeskunde uit te oefenen, hierna te noemen de dierenarts, die er de diergeneeskunde wil uitoefenen en die een inschrijving heeft bekomen op een van de in artikel 5 bedoelde lijsten van de dierenartsen;

2° ieder diergeneeskundig rechtspersoon die een inschrijving heeft bekomen op een van de in artikel 5 bedoelde lijsten van de diergeneeskundige rechtspersonen.

De diergeneeskundige rechtspersoon is de rechtspersoon die beschikt over rechtspersoonlijkheid, met een maatschappelijke zetel en bij ontstentenis ervan met een uitbatingszetel in België en die geregistreerd is bij de Kruispuntbank van Ondernemingen met een ondernemingsnummer en die aan volgende voorwaarden voldoet:

1° alle zaakvoerders, bestuurders, leden van het directiecomité zijn natuurlijke personen die ertoe gemachtigd werden het beroep van dierenarts uit te oefenen overeenkomstig artikel 4 van de wet van 28 augustus 1991 op de uitoefening van de diergeneeskunde;

2° zijn doel en activiteit zijn beperkt tot het verlenen van diensten die behoren tot de uitoefening van het beroep van dierenarts en mogen hiermee niet onverenigbaar zijn;

3° indien hij is opgericht in de vorm van een naamloze vennootschap of een commanditaire vennootschap op aandelen, zijn zijn aandelen op naam;

4° de aandelen of deelbewijzen alsook de stemrechten zijn rechtstreeks of onrechtstreeks in het bezit van dierenartsen die de diergeneeskunde uitoefenen binnen de diergeneeskundige rechtspersoon. Nochtans kan 33 % van de aandelen en deelbewijzen in het bezit zijn van rechthebbenden van dierenartsen-vennoten, van andere dierenartsen of van diergeneeskundige rechtspersonen;

5° de diergeneeskundige rechtspersoon mag geen aandelen bezitten in andere vennootschappen of rechtspersonen waarvan het maatschappelijk doel of de activiteiten onverenigbaar kunnen zijn met de uitoefening van de diergeneeskunde.

Als de rechtspersoon niet meer voldoet aan de vereiste voorwaarden om zijn inschrijving op de lijst van de Orde te behouden, beschikt hij over een termijn van zes maanden om zich in regel te stellen met die voorwaarden. Deze termijn kan verlengd worden door de bevoegde gewestelijke raad.

Advertenties

2 gedachtes over “Extern kapitaal in de diergeneeskunde: 2018, jaar van verandering?

  1. Frank

    illegale uitoefening van de diergeneeskunde, uitholling van de diergeneeskundige taken:
    ik denk dat deze strijd niet meer haalbaar is… Het wemelt van de tandartsen, gedragsexperten, osteopaten, “veeshopservices” die de baan op gaan, internetverkoop à volonté. Producten hier op voorschrift, worden zelfs op zondag aan de deur geleverd zonder voorschrift als het maar uit het buitenland komt. Is er 1 firma ( producent van geneesmiddelen) die weigert aan internetverkoop te doen? Nee, de macht van het getal…
    Ministers nemen zelfs geen dierenarts in dienst om toe te zien op dierenwelzijn, blijkbaar is 1 of andere hogeschool hiervoor meer getalenteerd…
    Een meer dan gemiste kans dat geen enkele instantie ( orde, belangenorganisaties) hier niet voor naar de rechtbank trekt/trok.
    Denk niet dat er ooit iemand zijn kapitaal in een diergeneeskunde structuur zal storten/dumpen. ROI ? Nihil of zeker niet genoeg voor de investeerder.
    De poll die U vermeldt is mooi, maar weten pas afgestudeerden wel wat “personeel” inhoudt? Kosten, lasten, vakanties, …. is het sop de kolen waard?

  2. Pingback: De Orde der Dierenartsen: tijd voor oplossingen. – Sarne De Vliegher – Soms over diergeneeskunde

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s